۰۲۱-۹۱۳۱۵۱۷۱

چکیده:

این مقاله با نگاهی مختصر ولی کامل به یادگیری به عنوان فرایند ساخت دانش و نقش روزافزون فناوری های دیجیتال در این فرآیند در زمینه های آموزش و آموزش عالی است. سعی شده است که  مفهوم آموزش آنلاین و دو شاخض اصلی آن یعنی کنترل یاد گیری و انگیزه  در آموزش و به طور خاص علل افت و یا افزایش انگیزه دانش آموزان و فراگیران و همچنین بازده ی یادگیری آنان در این نوع از آموزش را بر مبنای نظریه های مختلف و نظریه پردازان گوناگون بررسی شده است.

یادگیری آنلاین

امروزه مجموعه ای از اصطلاحات برای توصیف کاربرد فن آوری های دیجیتال در یادگیری وجود دارد که شامل راه دور، آنلاین، باز، انعطاف پذیر، ترکیبی، وارونه، مختلط وMOOC(دوره های آنلاین گسترده باز) است. برای کمک به درک این اصطلاحات ، نیازمند استفاده از فناوری های دیجیتال به جای کلاس های حضوری و کلاسیک به کلاس های آنلاین و غیر حضوری است. یادگیری آنلاین اصطلاحی رایج است که برای توصیف هر چیزی در این محیط استفاده می شود و فناوری های دیجیتالی را در فرایند یادگیری و آموزش در بر می گیرد.

آموزش آنلاین چیست؟

ریشه یادگیری آنلاین در آموزش از راه دور است.بیشتر اوقات اصطلاحات “یادگیری آنلاین” و “یادگیری الکترونیکی” به جای یکدیگر استفاده می شوند ، تفاوت این دو آن است که آموزش الکترونیکی می تواند هر نوع فناوری را در بر بگیرد در حالی که یادگیری آنلاین به طور خاص به استفاده از اینترنت و وب اشاره دارد . اصطلاح “کلاس آنلاین یا مشاوره ی آنلاین” زمانی مطرح شد که برای تشکیل کلاس ها از راه دور در جایی که دانش آموزان برای حضور در کلاس باید به دستگاهی که به اینترنت متصل باشند ، استفاده کنند؛ همچنین تعاریف بسیاری از یادگیری آنلاین وجود دارد که نشان دهنده تنوع عملکرد و فن آوری های مورد استفاده در این راستا است. حال  به تعریف این موضوع به صورت روشن تر میتوان پرداخت که: استفاده از اینترنت برای دسترسی به منابع؛ برای تعامل با محتوا ، معلمان و سایر دانش آموزان، و برای کسب دانش در طی فرآیند یادگیری، به منظور کسب دانش ، ساخت معنای شخصی و رشد از تجربه یادگیری است.

حال به دو تعریف مهم در فرآیند آموزش و یادگیری مخصوصا آموزش غیر حضوری  و آنلاین می پردازیم:

1-استقلال و کنترل یادگیرنده در یادگیری آنلاین

درک ما از یادگیری و انگیزه در زمینه های آنلاین، این نظریه بیان کننده ی فاصله ی معاملاتی هستند که مفاهیم ساختار ، گفتگو و خود آموزی را پیشنهاد شده است، در بر می گیرد.

در کلاس آنلاین عبارت فاصله معامله ای را برای تعریف جدایی روانشناختی که معمولاً توسط دانش آموزان تجربه میگردد ، ابداع شده است؛ نتیجه ی این فاصله،جدایی مکانی و یا زمانی بین دانش آموزان و معلمان در زمینه آموزش از طریق کلاس آنلاین نیست بلکه مقدار نسبی ساختار کلاس و گفتگوی بین دانش آموزان و معلمان یا مشاوران در کلاس های آنلاین و یا مشاوره ی آنلاین، میزان “فاصله” تجربه شده توسط دانش آموز را تعیین می کند. ساختار یک کلاس آنلاین و یا مشاوره ی آنلاین به میزان گفتگو یا تعامل با معلم یا مشاور توسط رسانه های ارتباطی، طرح درس خود کلاس، انعطاف پذیری یا سختی روشهای تدریس یا مشاوره، اهداف و شیوه های ارزیابی می باشد.

گفتگو و ساختار کم یا نا مطلب مساوی است با فاصله معاملاتی بالا و بالعکس با این حال ، دستیابی به گفتگوی بالا و ساختار مناسب به شدت دشوار است.

. این نظریه همچنین شامل مفهوم سوم ،  خود آموزی در یادگیری است. هرچه فاصله معامله بیشتر باشد (به عنوان مثال ساختار کم و گفتگو) ، مسئولیت بیشتری بر عهده فراگیر قرار می گیرد (Moore & Kearsley, 2005). در این مدل ، گاریسون (Garrison,2003) استدلال می کند که خودآموزی با استقلال و یادگیری خودگردان همراه است. در حالی که مور اشاره می کند که مدل فاصله معاملاتی به معنای آن نیست که فراگیران مستقل به معلمان نیاز ندارند ، اما او پیشنهاد می کند که آنها در مقایسه با یادگیرندگان خود آموز کمتر به گفتگو و ساختار کمتری نیاز دارند (Moore, 2007) .

سایر محققان در این زمینه اظهار داشتند كه اصطلاح خودمختاری از عدم تعریف مشخص رنج می برند.

(Garrison, 2000; Garrison & Baynton, 1987). گریسون و باینتون(Garrison & Baynton, 1987) استدلال می کنند که یک مفهوم غنی تر و فراگیرتر کنترل یادگیرنده است ، زیرا به شما کمک می کند تا سردرگمی مربوط به نقش استقلال در آموزش از راه دور را برطرف کنید. در این مفهوم سازی ، “كنترل مربوط به فرصت و توانایی تأثیرگذاری ، هدایت و تعیین تصمیمات مربوط به روند آموزش است”. این تنها با ایجاد تعادل بین استقلال (آزاد بودن در انتخاب بدون محدودیت یا تأثیرات بیرونی) حاصل می شود. قدرت – بعداً به عنوان شایستگی شناخته می شود – (توانایی مسئولیت پذیری و شرکت در فرایند یادگیری) ؛ و پشتیبانی (منابع ، از جمله معلم ، در دسترس فراگیر در طول فرایند یادگیری). در این مدل ، پشتیبانی از معلم کنترل بیشتر را از طرف زبان آموز افزایش می دهد. از آن نمی گیرد. باینتون (1992) این مدل را از طریق تحلیل عاملی تأییدی آزمایش کرد و دریافت که سه عامل اصلی بعدی ، ابعاد پیشنهادی را منعکس می کند.

کار سایر محققان نیز بر درک ما از انتخاب ، کنترل و خودمختاری در آموزش از راه دور ، به ویژه تأثیر گذاشته است(Candy,1991). کندی(Candy) بر خود جهت گیری متمرکز شد، و دو نوع مختلف را از هم متمایز کرد:
1)خود جهت دهی به عنوان یک ویژگی شخصی
2) میزان كنترل دانش آموز در تعیین مسیر یادگیری خود.

این یک تمایز مهم است زیرا تشخیص می دهد که استقلال هر دو یک متغیر شخصی و موقعیتی است. به عبارت دیگر ، درجه خود آموزی یک فراگیر از موقعیتی به موقعیت دیگر متفاوت باشد.

دورن (Dorn,2007) بر اساس کار نظریه پردازان قبلی کار کرده و یک مدل مفهومی به نام کنترل معاملات را توسعه داده است. کنترل معامله ای مربوط به انتخاب و تلاش برای توضیح پویایی فاصله معاملات است. در این مدل ، ساختار معادل کنترل معلم است ، گفتگو مربوط به کنترل مذاکره و خودآموزی مربوط به کنترل یادگیرنده است. به عبارت دیگر ، کنترل به عنوان یک پیوستار از کنترل یادگیرنده در یک انتها تا کنترل معلم در سر دیگر دیده می شود ، که با انتخاب های انجام شده در طول مسیر یادگیری تعیین می شود.

در حالی که مفاهیم خودآموزی، استقلال ، کنترل و اختیار در توسعه تئوری آموزش از راه دور مهم بوده اند ، نظریه های دیگر نیز بی تاثیر نبودند.

2-انگیزه در آموزش و یادگیری

اریس و ترنر ( 1994 ) انگیزه را به عنوان “موتور” یادگیری توصیف می کنند. انگیزه می تواند بر آنچه یاد می گیریم ، نحوه یادگیری و زمانی که تصمیم به یادگیری می گیریم تأثیر بگذارد (2012،Schunk & Usher). تحقیقات نشان می دهد که فراگیران با انگیزه به احتمال زیاد فعالیت های چالش برانگیزی را انجام می دهند ، به طور فعال درگیر می شوند ، لذت می برند و رویکردی عمیق در یادگیری اتخاذ می کنند و عملکرد ، پایداری و خلاقیت بیشتری را به نمایش می گذارند ( Ryan & Deci،.(2000b با توجه به رابطه متقابل مهم بین انگیزش و یادگیری

( بروفی،2010 )، جای تعجب نیست که انگیزه در مورد طیف وسیعی از تنظیمات آموزشی سنتی مورد تحقیق و تحقیق قرار گرفته باشد

( 2014 ،  Schunk ، Meece & Pintrich ) .  وجود این، مطالعات که کشف انگیزه برای یادگیری در زمینه های آنلاین در محدود هر دو تعداد و دامنه، به عنوان دیگران نیز گفته اند (Bekele, 2010).

از تحقیقاتی که در دسترس است ، تمایل به اتخاذ دیدگاه محدودی از انگیزه وجود دارد که پیچیدگی و تأثیر متقابل پویای عوامل زمینه ساز و تأثیرگذار بر انگیزش یادگیری را تأیید نکند (Brophy, 2010). در عوض ، طراحی محیط های یادگیری انگیزشی مورد توجه قرار گرفته است

( 2010،  Keller). متناوباً ، انگیزه به عنوان یک ویژگی شخصی نسبتاً پایدار مشاهده شده است و مطالعات بر روی شناسایی لیستی از صفات علم آموزان موفق متمرکز شده است (Yukselturk & Bulut, 2007). مطالعات تطبیقی بین دانشجویان آنلاین و دانشجویان با استفاده از این روش معمول است (Wighting, Liu, & Rovai, 2008) و نتایج به دست آمده نشان می دهد که دانشجویانی که به صورت آنلاین درس آموختن انگیزه ذاتی بیشتری نسبت به همتایان خود ،که به صورت معمول در کلاس ها حضور داشتند، در دانشگاه دارند.

با این حال ، نرخ بالاتر ترک تحصیلات مرتبط با دوره های آنلاین در مقایسه با دوره های مشابه حضوری) 2009 ، Park & ​​Choi) از این نظریه پشتیبانی می کند که انگیزه پیچیده تر از آن است که مطالعات فوق نشان می دهد. احساس انزوا ((Paulus & Scherff, 2008 ، ناامیدی از تکنولوژی (Hara & Kling, 2003) و محدودیت زمانی ناشی از مسئولیت های دیگر (Keller, 1999) ،همه به عنوان عوامل موثر در تصمیم گیری دانش آموزان و دانشجویان برای انصراف از دوره های آنلاین شناخته شده اند. با این حال ، انگیزه ضعیف نیز به عنوان یک عامل تعیین کننده در کمک به نرخ بالای ترک تحصیل شناخته شده است (Artino, 2008; Keller, 2008). بنابراین ، انگیزه دانش آموزان یک عامل مهم برای موفقیت در محیط های یادگیری آنلاین در نظر گرفته می شود (Artino, 2008; Keller, 2008) و دلیل اصلی مطالعه حاضر است.

نتیجه گیری:

انگیزه یه نیرو محرکه فوق العاده قوی و عالی برای تمامی علم آموزان و مربیان برای رسیدن یه اهداف خود است چرا که بدون وجود انگیزه، ممکن است هیچ گاه به هدف مطلوب و تعیین شده نرسید و یا برای رسیدن به هدف مطلوب تلاش و مشقت فراوانی را متحمل شد.